ਲੰਡਨ: ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰਨ ਬੋਧਨਾ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦਨ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰਨ ਜੂਡਿਥ ਦਾ 1988 ਤੋਂ ਚਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੋਧਨਾ ਨੇ 11 ਸਾਲ 7 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਪੋਲਗਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬੋਧਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਈ
ਇਹ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚੈਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਬੋਧਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, IM ਮੈਲਕਮ ਪੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਮੈਂ ਬੋਧਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੀ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।’
ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈੱਸ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ‘X’ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈੱਸ ਕਲੱਬ ਕੱਪ 2026 ਦੇ ਆਖਰੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ‘ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ’ ਬਣਨ ‘ਤੇ 11 ਸਾਲਾ ਬੋਧਨਾ ਸਿਵਾਨੰਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਈ।”
ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲੱਬ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਹੈਰੋ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਦੇ ਬੁਡਵਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲੱਬ ਕੱਪ’ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਜੂਡਿਥ ਪੋਲਗਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਨ ਲਈ ਕੁਝ ਹੀ ਰੇਟਿੰਗ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬੋਧਨਾ ਨੇ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਓਲਗਾ ਬਾਡੇਲਕਾ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਨੀਨੋ ਬਾਟਸਿਆਸ਼ਵੀਲੀ ਨਾਲ ਡਰਾਅ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਜੋਹਾਨਸਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਧਨਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰ ਪ੍ਰਗਨਾਨੰਦਾ, ਡੀ ਗੁਕੇਸ਼, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੋਦਿਰਬੇਕ ਅਬਦੁਸੱਤੋਰੋਵ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਫਾਉਸਟੀਨੋ ਓਰੋ, ਤੁਰਕੀਏ ਦੇ ਯਾਗਿਜ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਰੋਮਨ ਐਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਖਿਤਾਬ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਖਿਤਾਬ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਲਈ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਨੌਰਮਸ’ (ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੱਧਰ) ਹਾਸਲ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2400 ਦੀ FIDE ਰੇਟਿੰਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਿਤਾਬ ‘ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ’ ਦੇ ਠੀਕ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬੋਧਨਾ ਦਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਕਰੀਅਰ
ਬੋਧਨਾ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਮਰਕੰਦ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪਿਆਡ (Chess Olympiad) ਦੌਰਾਨ 11 ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ‘ਵੂਮੈਨ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ’ (Woman Grandmaster) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਨਾਲ ਹੈ ਨਾਤਾ
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਬੋਧਨਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤ੍ਰਿਚੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 2007 ਤੱਕ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਵਾਨੰਦਨ ਵੇਲਾਯੁਥਮ, ਜੋ ਆਈਟੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਲੰਡਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਪਲੀ-ਵਧੀ ਬੋਧਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯੂਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖਿਆ
ਬੋਧਨਾ ਨੇ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਆਪਣਾ ਗੈਰੇਜ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿੱਟ (ਸੈੱਟ) ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਪਰ ਸ਼ਿਵਾ—ਬੋਧਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਹਨ—ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਆਂਦਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਣ। ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਮੋਹਰਿਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਘੋੜਾ—ਨੇ ਬੋਧਨਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਟਿਊਬ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
